تاریخچه و روش‌های هیپنوتیزم

همه ما حس کنجکاوی شدیدی نسبت به هیپنوتیزم داریم و بسیاری از ما از ته دلمان خواسته‌ایم که آن را امتحان کنیم یا در موردش مطالبی بخوانیم تا سر از کار این اسم عجیب و غریب درآوریم. هیپنویزم در زمره یکی از روش های درمانی متداول در روانشناسی دسته بندی می شود.اما نظرات زیادی دربارهٔ اینکه چه کسی هیپنوتیزم را شروع کرد، وجود دارد به طوری که هندوهای هند ادعا می‌کنند که آنها این شیوه را بنیان نهادند و از آن به عنوان یک دارو برای سلامتی استفاده کردند.

پیشرفت‌های مهم هیپنوتیزم در سال ۱۸۴۲، هنگامی که جیمز برید (James Braid) شروع به بررسی بیشتر آن کرد، رخ دادند. او که «پدر هیپنوتیزم جدید» نامیده می‌شود اعتقاد نداشت که خواب مغناطیسی باعث هیپنوتیزم می‌شود و فکر می کرد که خلسه‌ها فقط یک «خواب عصبی» هستند. وی در سال ۱۸۴۳ یک کتاب دربارهٔ این موضوع به نام «نوریپنولوژی» نوشت. برخی مسمر را پدر هیپنوز می دانند.
می گویند راسپوتین وزیر پرنفوذ دربار روسیه تزاری از این روش در قربانیان خود استفاده می کرده است . کشیش آبه فاریا نیز از متقدمین این روش است. مسمر در دوره ی اوج نظریه پردازی در باب مغناطیس این پدیده را ناشی از مغناطیس حیوانی می دانست.
بعدها روش او توسط شورایی مرکب از بنجامین فرانکلین و گیوتین و … مردود دانسته شد چرا که این افراد فقط علوم ریاضی و فیزیک و طب کلاسیک را علم میپنداشتند. میلتون اریکسون آمریکایی هیپنوز علمی را خیلی توسعه داد. المان نیز در توسعه هیپنوز با روش متفاوتی کوشید.

  • روش ها
مطلب پیشنهادی(Suggested content:) :  كنترل درد با هيپنوتيزم

هیپنوتیزم به دو صورت خودهیپنوتیزم و دگرهیپنوتیزم قابل اجرا است. از فواید هیپنوتیزم می‌توان درمان بسیاری از ناراحتی‌های روانی را نام برد. به‌خصوص در هنگام خودهیپنوتیزم، که شخص می‌تواند به‌وسیلهٔ تلقین، تغییرات مثبتی را در کردار و روحیات خود پدید آورد. البته خود هیپنوتیزم دارای خطراتی هم هست؛ به این صورت که اگر بدون آگاهی و اطلاعات کافی و با روش‌های نادرست انجام پذیرد، می‌تواند اثرات بسیار مخربی بر روی روان انسان به دنبال داشته باشد. هیپنوز معمولا خطرناک نیست.
برخی می گویند در نارسایی مزمن قلبی انجام نگیردو در برخی موارد مثل افراد با شخصیت مرزی یا بردرلاین و اسکیزوفرن و نیز وسواسی گفته می شود صورت نگیرد به دلایل مختلف.
سه فاکتور مهم در هیپنوتیزم عبارتند از تمرکز فوق العاده فکر، انفکاک و تجزیه (جدا شدن ذهنی از محیط پیرامون)، تلقین (چرا که اساس هیپنوتیزم تلقین به نفس است).
می‌توان گفت هیپنوتیزم = تمرکز + اعتقاد + انتظار + تصور + ارتباط


برای انجام موفقیت آمیز دیگر هیپنوتیزم باید هفت گام زیر به صورت متوالی و دقیق اجرا گردد:

  1. مناظره اولیه، بهتر آماده کردن ذهن بیمار
  2. انجام آزمون‌های هیپنوتیزم از تکنیک‌های عمیق سازی
  3. کانونی کردن توجه (تمرکز ذهن)
  4. القای خواب هیپنوتیزم
  5. استفاده از تکنیکهای عمیق سازی
  6. تسهیل پاسخهای ناخودآگاه
  7. تصدیق خلسه، ارائه تلقین‌های بعد از هیپنوتیزم و خروج از خلسه

هنگام استفاده از واژه ی مناسب خلسه دقت شود مطالب با موهومات اشتباه نشود. هرچند لفظ خلسه از لفظ trance که از بهت و ترس احتمالا می آید بهتر باشد. و خلسه ی عرفانی و احساس خروج روح از بدن احتمالاً از هیپنوز جدا نیست.(فرزان کمالی نیا) المان برای هیپنوز چند مرحله تصور می کند
– وقتی فقط چشم ها را می بنیم حالت هیپنوئیدال است بعد وارد فازهای عمیقتر می شویم و یکی از فازهای عمیق هیپنوتیزم به نام سمنامبولیسم نام دارد(سمنامبول خدای خواب در یونان است)
– از هیپنوز در age regration یعنی بازگشت به سنین عقب تر(پس روی سنی) و حتی چند صد سال قبل و پیشروی سنی استفاده می شود البته بازگشت چندصد سال به عقب لزوماً مؤید تناسخ نیست و این مسایل در حد تئوری است و دقیق نیست.
استفاده از هیپنوز در اعتراف گرفتن از زندانی ها و دروغ سنجی معتبر نیست. هرچند گاهی نتایج مفید علم و گاهی نتایج نادرست می دهد. به طور کلی خیلی نمی توان به این مطالب اعتبار کرد.

مطلب پیشنهادی(Suggested content:) :  زندگی معنادار

روشهای مختلفی برای القای هیپنوز وجود دارد : روش تثبیت چشم ، روش کیاسون- روشpmr یا شل کردن پیشرونده ی عضلانی- و….

اما جالب است بدانید که :

  • از هیپنوز برای کنترل درد و درمان چاقی و… استفاده می شود البته هیپنوز مفید است ولی معجره نمی کند.
  • کودکان ۸ تا ۱۲ سال بهتر هیپنوز می‌شود و در سنین بالای ۶۵ هپینوتزیم پذیری کم می شود.
  • افراد از لحاظ هیپنوتیزم پذیری به ۴ گروه تقسیم می‌شوند.
  • ۷درصد که نباید هیپنوز شوند یا هیپنوز نمی شوند نظیر عقب ماندگان ذهنی
  • هفت درصد دیونیسین هستند و استعداد بالایی در هیپنوز دارند.
  • ۲۰ درصدآپولونین بوده به سختی هیپنوز می شوند.
  • درصد بالایی ادیسین هستند یعنی در اواسط طیف hypnotismability قرار دارند.

به یاد داشته باشید برای هیپنوتیزم شدن ۳شرط اساسی وجود دارد:

  • باید خواهان و راغب به هیپنوتیزم شدن باشید.
  • باید به اینکه هیپنوتیزم روی شما قابل انجام است باور داشته باشید.
  • باید توانایی آرام بودن و تمدد اعصاب را داشته باشید.

(منبع : فرزان کمالی نیا از استادانش و کتب مربوطه – عضو انجمن تخصصی هینوتیزم ایران)